«Δε φυλακίζονται πλέον ατομικοί παραβάτες αλλά συστηματικά εγκλείονται στα σωφρονιστικά καταστήματα ομάδες πληθυσμού. Οι φυλακές μετεβλήθη-
σαν σε θεσμούς κοινωνικής πειθαρχίας όχι των κακών ανθρώπων αλλά των προβληματικών τάξεων. Ο απάνθρωπος
και υπο-κοσμικός τρόπος λειτουργίας των φυλακών δεν επιτρέπει ούτε ειδική ούτε γενική πρό-
ληψη και δε (δια)νοείται καν «κοινωνική επανένταξη». Κι όμως οι φτωχές φυλα-
κές και οι φυλακές για φτωχούς παραμένουν ένα χρήσιμο εργαλείο στα
χέρια της εξουσίας. Διακρίσεις στην εργασία, διακρίσεις
στην εκπαίδευση ως απαγορεύσεις ή ως αδυναμία άσκη-
σης των δικαιωμάτων αυτών, όχι μόνον είναι συνταγ-
ματικά ανεπίτρεπτες, αλλά και συνδέοντας το
σωματικό περιορισμό με τον ψυχικό και τον
πνευματικό υποβαθμίζουν τον κρατού-
μενο σε δούλο.»* Η εμπειρία της
φυλακής συνδέεται πλέον μόνο με
το στίγμα. Καθημερινά ο πρώην
κρατούμενος έρχεται σε επαφή
με μια κοινωνία που τον απορ-
ρίπτει και του αρνείται οποι-
οδήποτε δικαίωμα στη δεύ-
τερη ευκαιρία.
ΚΕΝΤΡΟ ΥΠΟΔΟΧΗΣ
ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΩΝ
Δικαίωμα στη δεύτερη ευκαιρία
*
Γιάννης Πανούσης
Καθηγητής Εγκληματολογίας, 31-06-2008
«Ευθύνη έχουμε όλοι μας για την παι-
δική εργασία. Ως πολίτες συνήθως, δε
μπαίνουμε σε σκέψεις γιατί το παιδί
είναι στο δρόμο ή ποιά είναι τα δικαιώ-
ματα που στερείται όσο βρίσκεται εκεί.
Δε συνειδητοποιούμε τις συνέπειες για
το ίδιο το παιδί. Απλά κρίνουμε την οι-
κογένεια και δεν εξετάζουμε τους παρά-
γοντες που βγάζουν ένα παιδί στο δρό-
μο. Νομίζουμε ότι δεν μας αφορά, ή ότι
δε μπορούμε να κάνουμε κάτι γι’ αυτό.
Κι όμως, μπορεί ο καθένας να υποστη-
ρίξει τα παιδιά αυτά δείχνοντας τους
καταρχήν σεβασμό. Στο ερώτημα τι μπο-
ρεί να χρειάζεται ένα παιδί στο δρόμο,
τι έχει ανάγκη ας σκεφτεί ο καθένας τι
μπορεί να έχει ανάγκη και τι να χρειά-
ζεται το δικό του παιδί. Αν συμφωνούμε
στο ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι, τότε
και όλα τα παιδιά πρέπει να είναι ίσα.»
Όλγα Μπαμπάνη,
Ψυχολόγος
PRAKSIS
«Μέσω της κοινωνικής εργασίας στο
δρόμο (street work) ανιχνεύουμε κα-
ταρχήν τις συνθήκες ζωής των παιδιών,
διερευνούμε αν είναι θύματα trafficking,
εξακριβώνουμε με ποιους συμβιώνουν,
σε τι κατάσταση βρίσκεται η υγεία τους,
αν πηγαίνουν σχολείο κ.ά. Στη φάση
αυτή της διερεύνησης δημιουργούμε
σιγά σιγά μαζί τους μια σχέση εμπιστοσύ-
νης. Βοηθάμε τους γονείς με τις διαδικα-
σίες νομιμοποίησης στη χώρα, ψάχνουμε
μαζί τους για δουλειά, συνοδεύουμε
αυτούς και τα παιδιά, όποτε χρειάζεται,
σε διάφορες ιατρικές και άλλες υπηρε-
σίες, τους παρέχουμε πληροφορίες για
νομικά, εκπαιδευτικά και ζητήματα
υγείας. Για τα παιδιά ο βασικός μας
στόχος είναι να ενταχθούν στις εκπαι-
δευτικές διαδικασίες πράγμα που θα τα
βοηθήσει στην πιο ομαλή κοινωνικοποί-
ησή τους, γι αυτό φροντίζουμε να ενι-
σχύουμε την αυτοπεποίθησή τους και
να καλλιεργούμε μια θετική στάση απέ-
ναντι στο σχολείο. Συνοδεύουμε τα παι-
διά στην εκπαιδευτική διαδικασία καθ’
όλη τη σχολική χρονιά, από την εγγραφή
τους στα σχολεία, τη συνεργασία με τους
δασκάλους τους, μέχρι και την ενίσχυση
στα μαθήματά τους.»
Παρασκευή Λιλή,
Ψυχολόγoς
PRAKSIS
¬ Εδώ και χρόνια,
η
PRAKSIS
υλοποιεί στη Θεσσαλονίκη, το πρόγραμμα «Παιδιά
της Διπλανής Πόρτας» για την καταπολέμηση της παιδικής εργασίας. Το πρόγραμ-
μα στηρίζει τα παιδιά που εργάζονται στους δρόμους της πόλης και τις οικογέ-
νειες τους, παρέχοντας δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ψυχοκοινωνικές,
παιδαγωγικές και νομικές υπηρεσίες.
¬ Προτεραιότητα
δίνεται στην ενδυνάμωση και την ενίσχυση τόσο του παιδιού
όσο και της οικογένειάς του. Τα παιδιά και οι γονείς τους προσεγγίζονται από
τους εθελοντές και τα στελέχη της
PRAKSIS
στους δρόμους της πόλης μέσω επι-
τόπιων παρεμβάσεων (street work), ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί καθημερινά το
Κέντρο Υποστήριξης και Δημιουργικής Απασχόλησης Ημέρας Παιδιών, στο οποίο
τα παιδιά συμμετέχουν σε ψυχαγωγικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες, γνω-
ρίζοντας μια διαφορετική πραγματικότητα από αυτή του δρόμου. Ο χώρος αυτός
είναι πλέον σημείο συνάντησης και για τους γονείς τους. Παράλληλα, επιδιώκε-
ται η εγγραφή των παιδιών στο σχολείο και η παρακολούθηση της σχολικής τους
πορείας.
¬ Στο πλαίσιο
του προγράμματος «Act for children», με αντικείμενο την προ-
σέγγιση και στήριξη παιδιών που εργάζονται στους δρόμους, η
PRAKSIS
συμμε-
τέχει στην ανταλλαγή καλών πρακτικών με Άγγλους εταίρους. Οι πόροι του προ-
γράμματος έχουν εξασφαλισθεί εξ’ ολοκλήρου στο πλαίσιο του προγράμματος
DAPHNE
από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στο πλαίσιο της δράσης «Act for Children»,
δημιουργήθηκε ένα εγχειρίδιο μεθοδολογίας street work.
«Μερικά παιδιά υποχρεώνονται
να δουλεύουν, γιατί ολόκληρη
η κοινωνία συνεχίζει να παίζει.»
ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΔΙΠΛΑΝΗΣ ΠΟΡ ΤΑΣ
Οκτώβριος
2007
–Σεπτέμβριος
2008
Παιδιά που προσεγγίστηκαν
128
Παρεμβάσεις στο δρόμο (street work)
108
Παιδιά που συμμετείχαν στις εκπαιδευτικές και ψυχαγωγι-
κές δραστηριότητες στο δρόμο
72
Παιδιά που συμμετείχαν στις εκπαιδευτικές και ψυχαγωγι-
κές δραστηριότητες στο χώρο υποδοχής παιδιών
56
Επαφές με οικογένειες
159
Οικογένειες που συνεργάστηκαν με το Πρόγραμμα
56
Παιδιά που εγγράφηκαν στο σχολείο
26
Ενημερώσεις των οικογενειών για τα ατομικά και κοινωνικά
τους δικαιώματα
84
Χρηματοδότηση
Μέρος του προγράμματος «Παιδιά της Διπλανής Πόρτας» χρηματο-
δοτήθηκε από το πρόγραμμα
DAPHNE
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
και από τα Σχέδια Δράσης
ΜΚΟ
«Στους δρόμους της Πόλης»
Προϋπολογισμός
DAPHNE 100.550 €
(Φεβρουάριος
2007
–Φεβρουάριος
2008
)
Σχέδια Δράσης
ΜΚΟ
«Στους δρόμους της Πόλης»
22.975 €
(Μάρτιος
2007
–Μάρτιος
2008
). Περισσότερες πληροφορίες στη
σελίδα
53
.
© V. Paravas
28
29
